PLAN OPIEKUŃCZO-WYCHOWAWCZO-EDUKACYJNY
PLACÓWKI ŻŁOBKOWEJ JULIA BERNAT„MALI ARTYŚCI”
I. Niniejszy Plan opiekuńczo-wychowawczo-edukacyjny (zwany dalej: Plan OWE) dotyczy instytucji żłobkowej Julia Bernat ,,Mali Artyści” (zwanej dalej: żłobkiem) z siedzibą w Warszawie ul. Modzelewskiego 15/U3 i został sporządzony w związku z wejściem w życie Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 grudnia 2024 r. w sprawie standardów opieki sprawowanej nad dziećmi do lat 3.
II. Dokument obejmuje zagadnienia metodyczne dotyczące celów opiekuńczo-wychowawczo-edukacyjnych, metod pracy, harmonogramu dnia i planowanych aktywności. Opisuje działania, jakie będą podejmowane lub kontynuowane wobec dzieci przy uwzględnieniu realizacji standardów niezbędnych oraz standardów podnoszenia jakości w zakresie pracy z dziećmi, organizacji pracy personelu, współpracy personelu z rodzicami i monitorowania wdrażania tych standardów. Zasady określają warunki strukturalne oraz, kluczowe dla dzieci, interakcje personelu z dziećmi.
III. Dokument określa optymalne warunki dla rozwoju dzieci, wskazuje sposób realizacji działań, które pozwolą organizować oraz prowadzić dobrej jakości usługi dla dzieci objętych opieką w instytucji opieki.
IV. Podstawowym celem działalności instytucji jest opieka sprawowana jako następna po rodzicach. Zaangażowanie opiekunów w pracę oraz ich kompetencje są gwarantem jakości realizowania opieki nad najmłodszymi dziećmi. Instytucja tworzy warunki do harmonijnego rozwoju dziecka w zgodzie z jego indywidualnymi cechami, w swoim tempie i aktywności podejmowanej w zależności od indywidualnych zainteresowań, umiejętności i możliwości dziecka.
V. Instytucja funkcjonuje w oparciu o akty prawne oraz dokumenty regulujące podstawowe warunki opieki nad dziećmi. Dokumentacja formalna i merytoryczna jest podstawą spójności działań całego personelu. Dzięki temu zespół zna cele, zadania oraz ważne dla wszystkich wartości w zakresie pracy z dziećmi i rodziną. Dokumenty są też podstawą do rozwijania pracy opiekunów.
VI. Instytucja:
1. zapewnia dziecku opiekę w warunkach zbliżonych do warunków domowych,
2. gwarantuje dziecku właściwą opiekę pielęgnacyjną oraz edukacyjną poprzez prowadzenie zajęć zabawowych z elementami edukacji oraz uwzględnieniem indywidualnych potrzeb dziecka,
3. organizuje zajęcia opiekuńczo-wychowawcze właściwe do wieku dziecka i biorące pod uwagę jego rozwój psychomotoryczny.
VII. Plan OWE określa działania podejmowane przez instytucję opiekuna w celu spełnienia standardów dotyczących:
1. Pracy z dziećmi
Działania obejmują stworzenie Planu OWE z uwzględnieniem praw zawartych w Konwencji o prawach dziecka, w tym:
a) respektowanie praw dzieci w codziennej pracy instytucji opiekuna,
b) budowanie przez personel bezpiecznych, opartych na szacunku relacji z dziećmi,
c) wspieranie u dzieci poczucia przynależności i uważności na inne osoby,
d) zapewnienie dzieciom warunków do poznawania i doświadczania otaczającego świata,
e) tworzenie dzieciom środowiska sprzyjającego mówieniu, słuchaniu i porozumiewaniu się,
f) kształtowanie otoczenia umożliwiającego rozwój sprawności fizycznej dzieci oraz angażowanie zmysłów,
g) zapewnienie dzieciom warunków do twórczej ekspresji i kontaktu z różnymi wytworami kultury i sztuki.
2. Organizacji pracy personelu
Działania obejmują określenie zasad, procedur i programów dotyczących organizacji tej pracy, w tym:
a) organizację pracy personelu umożliwiającą podnoszenie kwalifikacji opartą na współpracy, obserwacji i refleksji nad codzienną praktyką,
b) dbałość personelu o bezpieczeństwo i zdrowie dzieci,
c) aranżowanie przestrzeni w sposób estetyczny i spójny z planem OWE,
d) adaptację dzieci odbywającą się w sposób dostosowany do ich indywidualnych potrzeb.
3. Współpracy personelu z rodzicami
Działania obejmują określenie zasad i procedur służących zapewnieniu efektywnej komunikacji z rodzicami, mającej na celu współdziałanie w zakresie najlepszego interesu dziecka, w tym:
a) współpracę personelu i rodziców opartą na wzajemnym szacunku i otwartości w celu kształtowania spójnego środowiska rozwoju dzieci,
b) tworzenie warunków umożliwiających rodzicom włączanie się w życie placówki,
c) tworzenie warunków umożliwiających rodzicom podnoszenie kompetencji rodzicielskich.
4. Monitorowania wdrażania standardów w zakresach, o których mowa w pkt 1-3
Działanie obejmuje systematyczne weryfikowanie zakresu realizacji standardów, o których mowa w pkt 1–3.
VIII. Plan OWE obejmuje zagadnienia metodyczne, w szczególności dotyczące:
1. celów opiekuńczo-wychowawczo-edukacyjnych realizowanych z uwzględnieniem indywidualnej charakterystyki dzieci wynikającej z analizy ich potrzeb, doświadczeń i sytuacji zdrowotnej. W każdym przypadku plan OWE dopasowywany jest do potrzeb konkretnej grupy dzieci i implikuje realizację:
1.1 celów ogólnych:
Stworzenie optymalnych warunków pobytu dzieci przez organizację codziennej opieki zapewniającej:
a) respektowanie praw zawartych w Konwencji o prawach dziecka i spełnianie podstawowych potrzeb życiowych – fizjologicznych, bezpieczeństwa, uwagi i szacunku,
b) stworzenie warunków pobytu wspierających rozwój umiejętności samoregulacji i samodzielności dzieci w zakresie samoobsługi oraz w kontaktach społecznych,
c) wspieranie rozwoju poznawczego, twórczego, umiejętności komunikacji oraz sprawności fizycznej przez stworzenie środowiska edukacyjnego umożliwiającego pełen i harmonijny rozwój;
1.2. celów szczegółowych:
a) kształtowanie samodzielności, poczucia świadomości ciała w tym umiejętności regulowania własnych potrzeb,
b) rozwój sprawności fizycznej, koordynacji ruchowej, integralności sensorycznej,
c) kształtowanie umiejętności rozpoznawania i nazywania emocji u siebie i innych osób, samoregulacji emocjonalnej,
d) kształtowanie tożsamości, poczucia odrębności, świadomości własnego „ja”, świadomości swoich potrzeb,
e) kształtowanie uważności na inne dzieci i ich potrzeby,
f) kształtowanie gotowości do porozumiewania się, umiejętności komunikacyjnych i językowych,
g) kształtowanie gotowości do poznawania świata, ciekawości, wytrwałości,
h) rozwój umiejętności utrzymywania wspólnego pola zainteresowania i uwagi,
i) rozwijanie i poszerzanie wiedzy i rozumienia otaczającego świata;
2. metod pracy z dziećmi uwzględniających zróżnicowane potrzeby dzieci i warunkujących powodzenie w pracy z dziećmi. Kluczowe elementy to:
a) charakter relacji opiekuna z dziećmi, pełne szacunku, responsywne i wzajemne,
b) obecność opiekuna podczas eksploracji środowiska,
c) aktywne słuchanie i komunikacja,
d) włączanie lub wyłączanie się do zabawy dzieci,
e) dostarczanie materiałów, przedmiotów i narzędzi, które mogą rozwijać i wzbogacać aktywności i zabawy dzieci,
f) pomaganie dzieciom w zrozumieniu świata;
3. harmonogramu obejmującego stałe i zmienne elementy dnia, uwzględniającego aktywności wszystkich dzieci, czynności higieniczne, odpoczynek. Harmonogram jest dostępny dla rodziców (załącznik nr. 1 do Planu OWE);
4. planowanych aktywności przede wszystkim obejmujących sytuacje, które powtarzają się codziennie oraz stwarzających możliwości do zabaw edukacyjnych we wszystkich obszarach rozwoju.
IX. Plan OWE zawiera podstawowe informacje o placówce. Uwzględnia jej specyfikę, lokalizację, strukturę, zasoby, kierownictwo, osoby do kontaktu. Dane te umieszczono w wizytówce instytucji (załącznik nr. 2 do Planu OWE).
X. Plan OWE jest akceptowany przez podmiot prowadzący instytucję żłobkową. Formą akceptacji jest złożenie pisemnego oświadczenie o zatwierdzeniu Planu OWE przez Dyrektora instytucji żłobkowej. Zatwierdzony Plan OWE staje się podstawowym dokumentem określającym sposób sprawowania opieki nad dziećmi. Akceptacja oznacza zgodę na realizację zawartych w nim założeń opiekuńczych, wychowawczych i edukacyjnych.
XI. Plan OWE podlega konsultacjom z rodzicami dzieci. W celu przekazania ewentualnych uwag Plan OWE zostanie udostępniony rodzicom w wersji elektronicznej. Rodzice będą poinformowani o wynikach badania i zaznajomieni z nowym Planem OWE.
XII. Badanie realizacji planu OWE odbywa się corocznie poczynając od stycznia 2026 r., przy czym umownie rok pracy instytucji kończy się 31 sierpnia. W następnym miesiącu po zakończeniu roku (wrzesień) będzie dokonywane podsumowanie realizacji planu OWE. Dodatkowo będzie przeprowadzana ewaluacja pracy personelu (opisana w obszarze pracy personelu) oraz podsumowane informacje zwrotne od rodziców (opisane w obszarze współpracy z rodzicami). Zebranie pełnych danych usprawni analizę i umożliwi efektywne zaplanowanie pracy na następny rok.
1) STANDARD: OBSZAR PRACY Z DZIEĆMI
Cele pedagogiczne, opiekuńcze, wychowawcze i edukacyjne dostosowane do formy sprawowanej opieki.
Działania planowane/realizowane w żłobku.
1.1. Respektowanie praw dzieci w codziennej pracy żłobka.
,
1.1. Personel przestrzega, aby relacje z dziećmi były pełne szacunku, responsywne i wzajemne, w celu stwarzania ciepłej i domowej atmosfery.
1.1.2. Żłobek stwarza dzieciom warunki do odpoczynku w pomieszczeniu w dwóch różnych formach (w szczególności: odpoczynek na leżaczkach, cicha aktywność na dywanie). Harmonogram grup przewiduje czas na odpoczynek i sen. (załącznik nr. 1 do Planu OWE). Dla najmłodszych dzieci dopuszcza się możliwość odpoczynku poza porami drzemki.
1.1.3. Żłobek stwarza dzieciom warunki do odpoczynku poza budynkiem na placu zabaw. Plac wyposażony jest w domek i ławki, gdzie dziecko może usiąść i odpocząć.
1.1.4. Żłobek ma spisaną listę działań personelu wspierających autonomię dziecka podczas czynności higienicznych. Sprzyja to rozwojowi refleksyjności personelu, zwiększeniu spójności działań całej placówki oraz ciągłego zwiększania dobrostanu dzieci.
1.1.5. Lista działań personelu wspierających autonomię dziecka podczas czynności higienicznych (mycie rąk, toaleta, zmiana pieluchy i inne) znajduje odzwierciedlenie w sporządzonym minimum raz w roku arkuszu samooceny działań wspierających autonomię dziecka podczas czynności higienicznych (załącznik nr. 3 do Planu OWE).
1.1.6. Żłobek ma spisaną listę działań personelu wspierających samodzielność dziecka podczas posiłków. Sprzyja to rozwojowi refleksyjności personelu, zwiększeniu spójności działań całej instytucji oraz ciągłego zwiększania dobrostanu dzieci.
1.1.7. Lista działań personelu wspierających samodzielność dziecka podczas posiłków znajduje odzwierciedlenie w sporządzonym minimum raz w roku arkuszu samooceny personelu w zakresie wspierania samodzielności dziecka podczas posiłków (załącznik nr. 4 do Planu OWE).
1.1.8. W terminie do 31 sierpnia każdego roku (począwszy od 2026 r.) personel dokonuje samooceny wypełniając arkusze samooceny (załącznik nr. 3, 4, 6 do Planu OWE). Zadanie to jest elementem rocznego planu doskonalenia zawodowego personelu (załącznik nr. 5 do Planu OWE). Wnioski z przeprowadzonej samooceny są dokumentowane i stanowią element rocznego planu doskonalenia zawodowego personelu.
1.2 Budowanie przez personel bezpiecznych, opartych na szacunku relacji z dziećmi.
1.2. Personel podejmuje działania sprzyjające budowaniu bezpiecznych, opartych na szacunku relacji z dziećmi. Są one dopasowane do specyfiki instytucji żłobkowej i indywidualnych potrzeb dzieci. Pozwalają na rozwój refleksyjności personelu, zwiększenie spójności działań całej instytucji oraz ciągłe zwiększania dobrostanu dzieci.
Sformułowano sposoby:
1. nawiązywania relacji z dziećmi dające im poczucie bezpieczeństwa,
2. reagowania na werbalnie i niewerbalnie na zachowania dzieci,
3. komunikowania dzieciom aktywności w ciągu dnia i zmian z tym związanych.
1.2.1. Lista działań personelu wspierających budowaniu bezpiecznych, opartych na szacunku relacji z dziećmi znajduje odzwierciedlenie w sporządzonym minimum raz w roku arkuszu samooceny personelu w zakresie nawiązywania relacji z dziećmi, reagowania na zachowania dzieci i komunikowania dzieciom o aktywnościach (Załącznik nr. 6 do Planu OWE). Wnioski z przeprowadzonej samooceny są dokumentowane i stanowią element rocznego planu doskonalenia zawodowego personelu.
1.2.2. Personel sprawując opiekę nad dzieckiem traktuje je podmiotowo, z szacunkiem i godnością, dba o zrozumiałą dla dziecka komunikację, jest uważny na jego potrzeby, używa języka dostosowanego do poziomu rozwoju dziecka. Dziećmi zajmują się stałe opiekunki.
Personel:
1. wyposaża dziecko w kluczowe kompetencje niezbędne w skutecznej komunikacji z dzieckiem takie jak: otwartość i skuteczność w komunikacji (jasność komunikatów, aktywne słuchanie, zrozumienie zamiast ocen), szczerość, empatia, zainteresowanie, troska o dziecko, poszanowanie granic własnych i drugiej osoby,
2. posiada kompetencje do rozwijania wrażliwej i pełnej szacunku interakcji z dzieckiem,
3. jest uważny na sygnały dziecka, stara się rozumieć jego potrzeby,
4. nawiązuje fizyczny kontakt z dzieckiem, gdy ono tego potrzebuje: przytula, nosi, buja,
5. jest dostępny emocjonalnie: akceptuje i traktuje poważnie wszystkie emocje dziecka, odzwierciedla je, pomaga je wyrazić, dba o ukojenie dziecka,
6. jest uważny na frustrację dziecka, reaguje odpowiednio do sytuacji: pociesza, wyjaśnia, rozmawia, zachęca do zmiany działania, daje dziecku czas na ochłonięcie,
7. cechuje się cierpliwością i spokojem, wycisza własne emocje, by skupić się na wspieraniu dziecka,
8. dba o to, by nie mówić zbyt głośno, dostosowuje ton głos do sytuacji,
9. uważnie i aktywnie słucha dziecka w kontakcie wzrokowym,
10. zadaje dziecku pytania, daje czas na wypowiedzenie się,
11. stara się zrozumieć próby dziecka dotyczące komunikowania się i docenia jego wysiłek,
12. dba o to, by pomóc dziecku nazywać i rozumieć dziecięce doświadczenia, np. uprzedza je, co się będzie działo, opisuje to, czego dziecko aktualnie doświadcza,
13. inicjuje i prowadzi rozmowy z dziećmi,
14. jest uważny na to, co dziecko interesuje, podejmuje i rozwijają z nim te tematy,
15. w kontaktach z dzieckiem równoważy mówienie i słuchanie,
16. towarzyszy dzieciom podczas eksploracji środowiska będąc w pobliżu miejsca, gdzie dzieci się bawią,
17. aktywne słucha i komunikuje się z dzieckiem, poprzez komentowanie zaobserwowanych działań dziecka i wyrażanie zainteresowania jego działaniami,
18. włącza się do zabawy dzieci, jeśli tego potrzebują lub wyłącza się z zabawy, jeśli obecność dorosłego nie jest niezbędna,
19. pomaga dzieciom w zrozumieniu świata opisując jak działa to, co robią, jakie są obserwowane zależności, przyczyny i skutki, pokazuje chronologii wydarzeń, przewidywanie.
1.3 Wspieranie u dzieci poczucia przynależności i uważności na inne osoby.
1.3. Żłobek sprzyja rozwojowi u dzieci poczucia przynależności do grupy oraz zainteresowaniu innymi, przez organizowanie otoczenia tak, aby dzieci miały możliwość nawiązywania kontaktów z innymi osobami.
Personel aranżuje przestrzeń tak, żeby dzieci mogły widzieć, co robią m.in. poprzez:
1. podział sali na kilka stref wyposażonych w zróżnicowane zabawki i materiały, w których dzieci mogą podejmować różnorodne działania dostosowane do ich wieku i potrzeb rozwojowych,
2. zorganizowanie przestrzeni w sposób umożliwiający jej przekształcanie w odpowiedzi na aktualne zainteresowania dzieci.
1.3.1. Personel w relacjach z dziećmi stwarza sytuacje, w których mają one możliwość budowania poczucia przynależności do grupy, poprzez:
1. rytuały codziennego przywitania i pożegnania,
2. wspólnie realizowany harmonogram dnia z powtarzającymi się zabawami integrującymi dzieci. Harmonogram jest stały i przewidywalny dla wszystkich dzieci, daje poczucie bezpieczeństwa. Uwzględnia aktywności wszystkich dzieci, przy czym możliwa jest modyfikacja trudności aktywności w celu dostosowania ich do poziomu rozwoju poszczególnych dzieci,
3. aranżowanie wspólnych zabaw w kilkuosobowym gronie,
4. włączenie dzieci w dekorowanie sali,
5. stwarzanie możliwości naśladowania innych dzieci i zabaw równoległych,
6. modelowanie społecznych interakcji podczas zabaw z dziećmi w których uczestniczy,
7. zwracanie uwagi na sygnały zainteresowania dziecka innymi dziećmi i wspieranie nawiązywania relacji między dziećmi,
8. wykorzystywanie wiedzy o zainteresowaniach i temperamencie dzieci do angażowania ich we wspólne zabawy.
1.3.2. Zaplanowano aktywności wspierające rozwój autonomii dzieci przez:
1. umożliwienie podejmowania decyzji w sprawach ich dotyczących,
2. zwiększanie ich samodzielności.
1.3.3. Personel podejmuje zadania wspierające współpracę i komunikację dzieci w grupie poprzez:
2. dawanie dzieciom wskazówek, jak ze sobą współpracować (np. najpierw on, potem ty),
3. dawanie dzieciom możliwości decydowania, z kim chcą się bawić, samemu pozostając w pobliżu,
4. dawanie wskazówek, jak dziecko może się zachować w konkretnej sytuacji (koncentracja na pozytywnych komunikatach korygujących),
5. wprowadzanie zasad funkcjonowania dzieci w grupie i wyjaśnianie dzieciom ich znaczenia.
1.3.4. Świętowanie spraw bliskich najmłodszym dzieciom buduje ich samoświadomość, dlatego też przewiduje się celebrowanie świąt i innych ważnych wydarzeń jak urodziny, Dzień Mamy i Taty, Dzień Dziecka, Dzień Babci i Dziadka.
1.4 Zapewnienie dzieciom warunków do poznawania i doświadczania otaczającego świata.
1.4. Żłobek pomaga wspierać rozwój poznawczy dzieci i doświadczaniu otaczającego świata poprzez:
1. zapewnienie dzieciom możliwości działania indywidualnie, w małych grupkach i w całej grupie,
2. umożliwienie dzieciom zabaw w różnorodnych kącikach tematycznych uzupełnianych regularnie,
3. modyfikowanie tematyki kącików zgodnie ze zmieniającymi się zainteresowaniami dzieci i ich aktualnymi potrzebami,
4. zapewnienie, że dziecko decyduje, czym, w jaki sposób i jak długo będzie się bawić,
5. stwarzanie możliwości dzieciom, żeby mogły brać udział w zajęciach zorganizowanych, ale nie naleganie na ich udział,
6. organizowanie zabaw bazujących na bezpośrednim doświadczaniu i zabawie dzieci (np. poprzez udostępnianie im przedmiotów codziennego użytku, którymi mogą manipulować),
7. dostosowanie czasu trwania zabaw do możliwości dzieci (zabawy trwają tak długo, jak długo dzieci są nimi zainteresowane),
8. dostosowanie tematyki organizowanych zabaw do aktualnych zainteresowań dzieci,
9. inspirowanie dzieci do poszerzania swojej wiedzy i umiejętności,
10. stwarzanie dzieciom możliwości mierzenia się z trudnościami/nowościami w relacjach z przedmiotami/innymi dziećmi,
11. nawet przy osobnych aktywnościach w ciągu dnia dzieci mają możliwość obserwacji siebie,
12. stwarzanie dzieciom warunków i dawanie im czasu na eksperymentowanie oraz uczenie się na błędach,
13. zapewnienie dzieciom dostępu do materiałów wzbudzających ich ciekawość świata, do przedmiotów codziennego użytku oraz materiałów naturalnych,
14. zapewnienie dzieciom warunków do obserwowania zmian zachodzących w przyrodzie.
1.4.1. Żłobek ułatwia rozwój poznawczy dzieci i uruchomienie ich aktywności poprzez wspieranie:
1. myślenia przyczynowo – skutkowego (np. wprawianie w ruch przedmiotów, czynności odwracalne, budowanie i burzenie),
2. umiejętności obserwacji i doświadczenia otaczającego świata (np. umożliwianie zabawy przedmiotami wydający różne dźwięki, zabawy w odkrywanie i znajdowanie),
3. używanie określeń dla cech przedmiotów (np. komentowanie i opisywanie znalezionych w koszu „skarbów”, określanie i porównywanie przedmiotów w otoczeniu: duży–mały, większy–mniejszy),
4. używanie określeń przestrzennych (np. układanie puzzli, klocków).
1.5 Tworzenie dzieciom środowiska sprzyjającego mówieniu, słuchaniu i porozumiewaniu się.
1.5. Żłobek wspiera u dzieci rozwój gotowości i umiejętności porozumiewania się, z uwzględnieniem:
1. mówienia do dzieci (np. dostosowywanie złożoności własnych wypowiedzi do poziomu komunikacji dziecka; używanie pytań zarówno otwartych, jak i zamkniętych, rozszerzających lub inicjujących rozmowę; podczas czytania zachęcanie dzieci do aktywności),
2. aktywnego słuchania dzieci (np. czekanie na odpowiedź dziecka, angażowanie dziecka w słowną interakcję, pokazywanie i opisywanie ilustracji w książkach),
3. wzbogacania słownictwa dzieci (np. objaśnianie znaczenia nowych słów, opowiadanie dzieciom bajek, stosowanie uproszczeń, ale nie języka „dziecinnego” w kontaktach z dziećmi jeszcze nie mówiącymi lub zaczynającymi mówić, używanie krótkich zdań). Placówka prowadzi aktywności umożliwiające kontakt dzieci z językiem obcym (językiem angielskim).
1.5.1. Żłobek przychodzi z pomocą w realizacji umiejętności komunikacyjnych dzieci. Działania te mają na celu przyczynienie się do wszechstronnego rozwoju językowego, społecznego i emocjonalnego dzieci. Funkcję tą osiąga się poprzez:
1. rozmowy z dziećmi (np. częste rozmawianie z dziećmi, rozmawianie z pluszakami),
2. komunikowanie się dzieci ze sobą oraz personelem (np. towarzyszenie dzieciom, kiedy coś ustalają między sobą; rozmowy z dziećmi na temat tego, co jest aktualnie przedmiotem ich uwagi; wspieranie komunikowania się dzieci ze sobą oraz personelem; towarzyszenie dzieciom w zabawach, dopytywanie dzieci o ich potrzeby),
3. aktywny udział dzieci we wspólnym czytaniu, słuchaniu tekstów, utworów, książek (np. zachęcanie dzieci do aktywnego udziału we wspólnym czytaniu książek, słuchaniu tekstów, utworów, kultywowanie rytuałów w ciągu dnia).
1.6 Kształtowanie otoczenia umożliwiającego rozwój sprawności fizycznej dzieci oraz angażowanie zmysłów.
1.6. Żłobek wspiera rozwój fizyczny dzieci, przy czym dotyczy to zarówno sprawności fizycznej jak i sensorycznej. Osiągnięcie tego wsparcia następuje poprzez organizację przestrzeni, jak i różnego zachowania personelu. Uwzględnienia się:
1. rozwój sprawności dzieci w zakresie małej motoryki,
2. rozwój percepcji zmysłowej dzieci,
3. rozwój sprawności dzieci w zakresie dużej motoryki.
1.6.1. Żłobek przewidział aktywności wspierające rozwój sprawności fizycznej dzieci i angażowanie zmysłów, w tym:
1. zabawy angażujące zmysły: wzroku, słuchu, węchu, dotyku, smaku (np. ścieżki sensoryczne; zabawy wodą, błotem, piaskiem; malowanie rękami),
2. zabawy wspierające rozwój motoryki małej (np. zabawa klockami; malowanie farbami; włączanie przycisków; zabawy paluszkowe, oko-ręka),
3. ćwiczenie koordynacji wzrokowo-ruchowej i równowagi (np. chodzenie po śladzie; samodzielne jedzenie; malowanie; mycie rąk),
4. zabawy wspierające czucie głębokie oraz kształtujące schemat własnego ciała (np. turlanie; huśtanie się; masowanie),
5. aktywności w zakresie dużej motoryki ze szczególnym uwzględnieniem zabaw na powietrzu (np. swobodne zabawy na zewnątrz na nierównej powierzchni; bieganie; wspinanie się; skakanie).
1.6.2. Żłobek tworzy warunki do zdobywania przez dziecko kompetencji niezbędnych w życiu, towarzysząc mu we wspólnej zabawie. Personel:
1. zna potrzeby, preferencje i aktualne zainteresowania dzieci związane z rozwojem sprawności fizycznej oraz zabawą,
2. inicjuje i towarzyszy dzieciom w zabawach adekwatnie do ich potrzeb, preferencji i zainteresowań,
3. planuje i organizuje wspólne zabawy i zajęcia, uwzględniając aktualną sytuację w grupie i potrzeby rozwojowe dzieci,
4. zapewnia dzieciom różnorodne wspólne zabawy i zajęcia, które wspierają całościowy indywidualny rozwój.
1.7 Zapewnienie dzieciom warunków do twórczej ekspresji i kontaktu z różnymi wytworami kultury i sztuki.
1.7. Żłobek umożliwia dzieciom:
1. działania twórcze np. poprzez wspieranie dzieci przez informacje zwrotne w czasie aktywności twórczych, zapewnienie dzieciom czasu na szukanie kreatywnych rozwiązań w ciągu dnia, stwarzanie dzieciom możliwości do kreatywnych działań konstrukcyjnych (klocki, pudła), umożliwianie stwarzania dzieciom okazji do tańczenia i śpiewania,
2. dostęp do wytworów kultury np. poprzez zapewnienie dostępu do różnorodnych materiałów plastycznych, także aby nie dominowały gotowe szablony; koncentrację na procesie tworzenia, a nie na wyniku; dostarczenie dzieciom możliwości obcowania ze sztuką, umożliwienie dzieciom aktywności twórczej na zewnątrz budynku – w naturze.
1.7.1. Personel zachęca dzieci do:
1. wyrażania twórczej ekspresji w różnych formach np. malowanie wodnymi farbami, w tym też rękami na dużych płaszczyznach; zabawy z ciastem i innymi miękkimi materiałami; zachęcanie dzieci do śpiewania i tańczenia; umożliwianie tworzenia konstrukcji z małych i dużych elementów,
2. wyrażania twórczej ekspresji przez umożliwienie dzieciom wykorzystywania różnorodnych materiałów takich jak woda, piasek, błoto, trawa, liście, kamienie, zioła, warzywa, owoce,
3. poznawania różnych wytworów kultury np. teatrzyki w wykonaniu opiekunów lub zaproszonych artystów; słuchanie muzyki na żywo, słuchanie muzyki klasycznej.
2) STANDARD: OBSZAR PRACY PERSONELU
Cele pedagogiczne, opiekuńcze, wychowawcze i edukacyjne dostosowane do formy sprawowanej opieki.
Działania planowane/realizowane w żłobku.
2.1 Określenie zasad, procedur i programów dotyczących organizacji pracy personelu.
2.1. Żłobek przestrzega określonych zasad i warunków funkcjonowania. Czytelne zasady i ich przestrzeganie są fundamentem bezpieczeństwa i oddziaływania na komfortowe warunki rozwoju dzieci.
2.1.1. Określono procedury przebywania osób dorosłych innych niż personel i rodzice na terenie instytucji opieki.
Kontrola dostępu osób z zewnątrz i czytelne zasady ich przebywania na terenie instytucji opiekuna to jeden z fundamentów bezpieczeństwa dzieci. W związku z tym zostaną wdrożone procedury regulujące tę kwestię, obejmujące:
1. osoby z zewnątrz mogą się poruszać tylko pod opieką wyznaczonego pracownika. Miejsca, w których mogą przebywać ww. osoby to: wiatrołap (kurierzy przekazujący paczki), biuro (rodzice oglądający placówkę), łazienka i kuchnia, sala dzieci (specjaliści typu hydraulik, elektryk)
2.Kierowca cateringu przekazuje posiłki pomocy opiekunek.
3. niedopuszczanie osób postronnych do kontaktu z dziećmi bez nadzoru personelu.
2.1.2. Ustalono jednolite zasad przyjmowania i odbierania dzieci z instytucji żłobkowej w celu zapewnienia bezpieczeństwa dzieciom oraz możliwości szybkiego reagowania w sytuacjach zagrożenia bezpieczeństwa dzieci (załącznik nr. 12 do Planu OWE).
Procedura ta zakłada m.in.:
1. zadbanie, aby dziecko przyprowadzane do instytucji opieki było przyjmowane przez osobę z personelu znającą dziecko,
2. weryfikację tożsamości osób odbierających dziecko,
3. niedopuszczanie do odbierania dziecka przez osoby nietrzeźwe, pod wpływem innych środków odurzających lub nie mające upoważnienia.
4. Konsekwentne stosowanie procedury zdecydowanie zwiększa bezpieczeństwo dzieci i ogranicza ryzyko pomyłek czy nieprawidłowości.
5.
2.1.3. Procedura postępowania w przypadku choroby dzieci służy dobru dziecka, jak i w kontekście ochrony zdrowia pozostałych podopiecznych i personelu. Personel jest przeszkolony w rozpoznawaniu niepokojących objawów i zna swoje zadania na wypadek choroby dziecka. Wytyczne te są jasno komunikowane rodzicom już na etapie zapisywania dziecka do instytucji żłobkowej. Wskazówki postępowania w przypadku podejrzenia, że dziecko jest chore umieszczono w załączniku nr. 16 do Planu OWE.
2.1.4. Żłobek zapewnia stopniową i indywidualną adaptację dziecka, której celem jest zapewnienie nowo przyjętym dzieciom możliwie najlepszych warunków do płynnego, bezstresowego przejścia z domu rodzinnego do nowego środowiska, jakim jest żłobek. Najważniejsze jest zminimalizowanie trudności adaptacyjnych dzieci, zbudowanie poczucia bezpieczeństwa, zaufania do osób z personelu, a także nawiązanie partnerskiej współpracy z rodzicami na rzecz dobra dziecka. Personel żłobka pełni kluczową rolę w procesie adaptacji dziecka. To na nim spoczywa odpowiedzialność za stworzenie warunków, w których dziecko poczuje się bezpiecznie, zbuduje pozytywne relacje i płynnie włączy się w życie grupy. Zasady adaptacji dziecka w placówce zostały opisane w załączniku nr. 7 do Planu OWE.
Poprzez odpowiednią organizację pracy żłobek dba o to, by w okresie adaptacji nie było zbyt dużo dzieci podlegających adaptacji w tym samym czasie. Adaptacja jest prowadzona w ścisłej współpracy z rodzicami dziecka, a jej zasady są dostępne dla rodziców.
2.1.5. W żłobku zapewnione są warunki do swobodnego poruszania się dzieci. Wydzielone zostały różne strefy aktywności, wśród których dzieci mogą swobodnie się przemieszczać, badać, podejmować liczne aktywności (np. plastyczne).
Sprzęt i materiały są swobodnie dostępne, co wspiera zainteresowania i potrzeby dzieci oraz ułatwia pracę opiekunów. Materiały są bezpieczne i odpowiednie dla dzieci. Dobrze zaaranżowana przestrzeń wzbudza ciekawość, rozwija kreatywność i samodzielność dzieci, zachęca do eksploracji, interakcji społecznych.
Organizacja przestrzeni obejmuje:
1. układ mebli w pomieszczeniu jasno rozdziela miejsca na różne aktywności,
2. półki i okna są na wysokości wzroku dzieci,
3. wieszaki na ubrania i półki z rzeczami osobistymi dzieci są na wysokości odpowiedniej do ich wzrostu, aby wzmacniać ich samodzielność,
4. materiały edukacyjne i zabawki do użytku dzieci są na niskich półkach.
Na zewnątrz budynku wyznaczona jest przestrzeń gdzie dzieci mogą bawić się i biegać.
2.1.6. W żłobku zapewnione są warunki do odpoczynku dzieci. Czynność ta jest ważna nie tylko w kontekście fizycznego funkcjonowania dziecka, ale również w procesie jego edukacji i dobrostanu psychicznego. Ustanowiono:
1. przestrzeń do spania przy użyciu rozkładanych leżaków. Stworzono możliwość przyciemniania pomieszczenia za pomocą rolet,
2. w sali dla dzieci wydzielono strefę wyciszenia, która jest połączona ze strefą czytania. Wyposażono ją w rozkładane miękkie pufy a wykorzystywana jest np. do czytania książeczek lub nauki języka angielskiego.
2.1.7. W żłobku zapewnione są warunki do zachowania intymności podczas czynności higienicznych:
1. miejsce do czynności toaletowych zapewnia dzieciom intymność i jest łatwo dostępne dla personelu. Miejsce to daje dzieciom poczucie prywatności i jest adekwatne do ich samodzielności w czynnościach higienicznych oraz zgodnie z ich potrzebami,
2. łazienka jest dostosowana dla dzieci, tak by mogły samodzielnie z niej korzystać w zakresie swoich kompetencji,
3. przebieranie dzieci odbywa się w sposób uniemożliwiający ingerencję w to innym dzieciom.
Żłobek posiada listę działań personelu w zakresie wspierania autonomii dziecka podczas czynności higienicznych, odzwierciedloną w arkuszu samooceny personelu (Załącznik nr. 3 do Planu OWE).
2.1.8. Żłobek zapewnienia warunki do rozwijania samodzielności dzieci w czasie posiłków. Osiągnięto to poprzez:
1. ułożenie zmywalnej podłogi ze względu na to, że podczas posiłków (podobnie jak zabaw plastycznych) wiele produktów spada na podłogę a nadmierna dbałość o stan podłogi w czasie jedzenia uniemożliwia dzieciom ćwiczenia samodzielności,
2. umieszczenie wody do picia i bidonów w zasięgu wzroku dzieci,
3. umożliwienie dzieciom wzajemnej obserwacji i kontaktu ze sobą poprzez układ stolików/fotelików, przy których dzieci jedzą,
4. dzieci widzą co im się nakłada.
Żłobek posiada listę działań personelu, które wspierają samodzielność dziecka podczas posiłków, odzwierciedloną w arkuszu samooceny personelu (Załącznik nr. 4 do Planu OWE)
2.1.9. W żłobku zapewniono warunki do artystycznej ekspresji dzieci:
1. w przestrzeni wydzielona została strefa do artystycznej ekspresji i działań sensorycznych,
2. miejsce to wyposażono w łatwo zmywalne stoliki stojące na zmywalnej podłodze,
3. w celu wykorzystania wody jako materiału sensorycznego oraz łatwego sprzątania po zajęciach możliwe jest również organizowanie zajęć na placu zabaw.
2.1.10. Żłobek zapewnia warunki do kontaktu dzieci z naturą realizowane poprzez umożliwienie pobytu dzieci na świeżym powietrzu na placu zabaw, który usytuowany jest bezpośrednio przy placówce. Gwarantuje:
1. zróżnicowane powierzchnie takie jak trawa, piasek, ziemia służące do chodzenia, biegania, raczkowania,
2. przestrzeń do zabaw ruchowych, gdzie dzieci mogą biegać, kopać piłkę, jeździć na rowerku,w samochodziku
3. strefę ciszy z ławkami, kocykiem w zacisznym miejscu, domkiem,
4. prowadzenie zajęć sensorycznych z wykorzystaniem naturalnych materiałów (np. Piasek, ryż, woda), które dzieci mogą przesypywać, przelewać, dotykać,
5. poprzez wyposażenie obiektu w naturalne materiały (np. Drewno) wprowadzenie przytulności, która kojarzy
się z domem.
2.1.11. Zapewnione są warunki do aktywności edukacyjnych dzieci i umożliwienia im poznawania świata. Najmłodsze dzieci doświadczając przestrzeń sensorycznie, eksplorują ją z ciekawością. Tak przygotowane środowisko fizyczne ułatwia pracę opiekunom i sprawia, że dzieci mogą bardziej samodzielnie doświadczać, bawić, uczyć się od siebie i eksperymentować. Osiągnięto to poprzez:
1. umieszczenie zabawek i przedmiotów w oddzielonych strefach i gromadzenie ich w przenośnych koszach/pojemnikach na zabawki,
2. zachowanie równowagi w zakresie wyposażenia. Rozwojowi dzieci nie sprzyja nadmierne ograniczanie dostępu do zabawek, ale równie niepożądana jest sytuacja, gdy dzieci mają do swej dyspozycji zbyt wiele zabawek. Powoduje to poczucie chaosu, zmęczenia, przeciążenia, rozdrażnienia. W pomieszczeniu pełnym zabawek dziecko nie wie, na której się skoncentrować, zwykle bierze do rąk jedną zabawkę po drugiej, odrzucając poprzednią,
3. użycie naturalnych materiałów (np. drewno, bawełna, len),
4. udostępnienie np. tablic manipulacyjnych umożliwiających dzieciom zapoznanie się z różnymi rodzajami zamków, zasuwek, skobli
2.2 Organizacja pracy personelu umożliwiająca podnoszenie kwalifikacji oparta na współpracy, obserwacji i refleksji nad codzienną praktyką.
2.2 W żłobku realizowany jest system superwizyjnej pracy z personelem. W swojej istocie to proces uczenia się i rozwoju zawodowego umożliwiający refleksje nad swoją wiedzą i kompetencjami oraz ich rozwijanie. Praca nad jakością i czas na to przeznaczony jest wymaganym aspektem profesjonalizacji opieki i edukacji. Przewidziano zasady organizacji pracy, umożliwiające personelowi, poza bezpośrednią pracą z dziećmi, wykonywanie innych czynności w ramach czasu pracy. Instytucja opiekuna dopasowuje je do możliwości i potrzeb. Jest to m. in. czas na spotkania z rodzicami czy szkolenia. Dlatego dla komfortu rodziców i personelu rozmowy z rodzicami mają swój czas w wyznaczonych godzinach (np. rano lub pod koniec dnia).
Organizacja zadań personelu, innych niż bezpośrednia praca z dziećmi, związana jest z modyfikacją grafiku opieki (np. szkolenia dla całego personelu z udzielania pierwszej pomocy). Poinformowanie rodziców o zmianach ma znaczenie i wpływa na zwiększenie komfortu pracy personelu oraz wzrost poziomu zaufania rodziców do instytucji. Przewiduje się wykonywanie takich czynności, jak:
1. udział w wewnętrznych spotkaniach (np. w czasie odpoczynku dzieci),
2. udział w szkoleniach wewnętrznych lub zewnętrznych (np. poza godzinami pracy z dziećmi),
3. przeprowadzanie samooceny swojej pracy (np. w czasie odpoczynku dzieci),
4. omawianie i planowanie pracy w ramach Planu OWE (np. w czasie odpoczynku dzieci),
5. komunikowanie się z rodzicami (np. rano lub po południu, poza pracą z dziećmi); przewidziano miejsce, gdzie dorośli mogą porozmawiać bez obecności dzieci (np. gabinet Dyrektora),
6. monitorowanie rozwoju dziecka zgodnie z systemem ustalonym w instytucji żłobkowej (np. w czasie odpoczynku dzieci).
2.2.1. Wdrożenie nowego pracownika do pracy w instytucji żłobkowej wymaga zaplanowanego, etapowego procesu, który zapewni mu optymalne warunki poznania placówki i swoich obowiązków. Zawiera poszczególne etapy i formy wsparcia oraz określa zasady odpowiedzialności. Umieszczono je w dokumencie procedura wdrażania nowych pracowników (załącznik nr. 8 do Planu OWE).
2.2.2. Nadzór realizacji Planu OWE prowadzi do ciągłego doskonalenia warsztatu pracy personelu dla dobra powierzonych dzieci. Nadzór obejmuje:
1. spotkania zespołu poświęcone omówieniu realizacji planu, wyzwań, ewentualnych modyfikacji;
2. prowadzone przez Dyrektora obserwacje zajęć połączone z omówieniem, przekazanie informacji zwrotnej;
3. prowadzenie przez personel ustalonej przez żłobek dokumentacji realizacji planu;
4. okresowe (np. raz na kwartał) spotkania ewaluacyjne (samoocena) z całym personelem;
5. włączanie w proces rodziców poprzez ich ankietowanie i indywidualne rozmowy.
Nadzór uwzględnia:
1. obserwacje zajęć z dziećmi (wyjaśnienie przez obserwującego celu i planu obserwacji, ustalenie terminu, zapewnienie warunków do zachowania dyskrecji),
2. przekazywanie personelowi informacji zwrotnej na temat pracy z dziećmi (obszary wymagające rozwoju, możliwości działań pozwalających opiekunowi doskonalenie warsztatu pracy),
3. samoocenę pracy personelu z wykorzystaniem przygotowanych arkuszy (załącznik nr. 3, załącznik nr. 4, załącznik nr. 6 do Planu OWE).
2.2.3. W instytucji żłobkowej jest opracowany system organizacji i realizacji szkoleń wewnętrznych lub zewnętrznych realizowany w wymiarze min. 10 godzin zegarowych rocznie, obejmujący:
1. zasady doboru tematyki szkoleniowej,
2. zasady uczestnictwa personelu w szkoleniach.
Działania te mają na celu stały rozwój kompetencji zawodowych pracowników, a przez to podnoszenie jakości opieki i edukacji oferowanej dzieciom. W tym celu stworzono roczny plan doskonalenia zawodowego, uwzględniający zarówno potrzeby indywidualne pracowników, jak i priorytety rozwojowe całej instytucji (załącznik nr. 5 do Planu OWE).
2.2.4. W instytucji żłobkowej opracowano system wewnętrznej komunikacji.
Dobrze zorganizowana komunikacja wewnętrzna sprawia, że personel czuje się bezpiecznie i pewnie w swoich rolach zawodowych, może otwarcie dzielić się obserwacjami i wątpliwościami, a także otrzymuje potrzebne wsparcie w codziennej pracy. Przekłada się to bezpośrednio na atmosferę w placówce i jakość opieki nad dziećmi.
System komunikacji wewnętrznej obejmuje trzy kluczowe obszary:
1. zasady etyczne w relacjach personel-personel,
2. ustaloną drogę rozwiązywania konfliktów między personelem,
3. sposoby wzajemnej wymiany informacji na temat pracy.
Wartości obowiązujące w relacjach między pracownikami oraz ustaloną drogę rozwiązywania konfliktów opisano w dokumencie System wewnętrznej komunikacji (załącznik nr. 9 do Planu OWE).
2.3 Dbałość personelu o bezpieczeństwo i zdrowie dzieci.
2.3 Personel podpisał zobowiązanie do respektowania kodeksu etycznego.
Fundament bezpieczeństwa dzieci w instytucji żłobkowej tworzy odpowiednia postawa i zachowanie personelu. Pomocne w kształtowaniu pożądanych standardów jest opracowanie zbioru zasad i wartości, jakimi powinni kierować się wszyscy pracownicy w relacjach z dziećmi, rodzicami i między sobą. Kodeks określa wytyczne dotyczące właściwego zachowania i wspólną podstawę do rozwiązywania głównych dylematów etycznych, które spotyka się we wczesnej opiece nad dzieckiem. Kodeks jest konsekwentnie wdrażany a o jego zapisach przypomina się na spotkaniach personelu (Załącznik nr. 10 do Planu OWE).
2.3.1. W instytucji żłobkowej znajduje się dokument (załącznik nr. 11 do Planu OWE) podpisany przez wszystkie osoby z personelu potwierdzający ich znajomość zasad i procedur zgodnie ze standardem „dbałość personelu o bezpieczeństwo i zdrowie dzieci”.
2.3.2. W instytucji żłobkowej mogą zdarzyć się sytuacje niewłaściwych zachowań wobec dzieci. Dlatego też kluczowa jest możliwość zgłaszania takich przypadków.
Niepokojące sygnały można zgłaszać do Dyrektora placówki osobiście lub elektronicznie (np. SMS-em, mail-em, poprzez aplikację żłobkową). Instytucja gwarantuje poufność i ochronę danych zgłaszającego. Po otrzymaniu zgłoszenia Dyrektor podejmuje proces wyjaśnienia przypadku. W uzasadnionych sytuacjach zgłoszenie będzie kierowane do instytucji zewnętrznych (np. do policji, pomocy społecznej). Zasady zapewniające bezpieczeństwo relacji między dziećmi a personelem zostały zebrane w dokumencie Standardy ochrony małoletnich (załącznik nr. 23 do Planu OWE). Pracownicy żłobka zobowiązani są do zaznajomienia się z dokumentem i wypełnienia odpowiednich załączników.
2.3.3. W instytucji żłobkowej tworzony jest i konsultowany z rodzicami indywidualny program pobytu dzieci o specjalnych potrzebach, uwzględniający ich możliwości. Zgodnie z § 3. Ust. 1. Rozporządzenia instytucje opieki „kierują się potrzebami wszystkich dzieci, a w szczególności biorą pod uwagę potrzeby dzieci niepełnosprawnych oraz dzieci zagrożonych wykluczeniem społecznym, pochodzących z rodzin należących do mniejszości narodowych lub etnicznych, dzieci z rodzin zróżnicowanych językowo i kulturowo, dzieci z rodzin migrantów, dzieci wymagających szczególnej opieki.”
Specjalne potrzeby mogą dotyczyć każdej sfery rozwoju dziecka np. motorycznej, specjalnej diety, różnic we wrażliwości sensorycznej, potrzeby dodatkowego odpoczynku, rodzaju kontaktu z otoczeniem, samoregulacji czy uwagi. Dlatego żłobek wypracował indywidualne sposoby wspierania dziecka wspólnie z jego rodzicami z uwzględnieniem zasobów oraz możliwości organizacyjnych i kadrowych instytucji. Podstawą do pracy nad indywidualnym programem pobytu dziecka są informacje otrzymane od rodziców przy zapisie dziecka i umieszczone w Karcie informacyjnej dziecka (załącznik nr. 17 do Planu OWE), oraz dodatkowa dokumentacja od specjalistów przekazana przez rodziców. W tym przypadku instytucja wypełnia Plan indywidualnego wsparcia (załącznik nr. 18 do Planu OWE).
Ewaluację działań realizujących wsparcie indywidualnie dziecka prowadzi się wspólnie z rodzicami.
2.3.4. W planie dnia jest codzienne wychodzenie z dziećmi na zewnątrz. W wyjątkowych sytuacjach związanych z wysokim poziomem smogu lub niedogodnymi warunkami atmosferycznymi, dzieciom proponuje się inne aktywności. Regularne przebywanie na świeżym powietrzu, aktywność fizyczna, kontakt z naturą mają ogromne znaczenie dla zdrowia, odporności, sprawności ruchowej i ogólnego rozwoju małych dzieci. Podczas pobytu na dworze zapewnia się dzieciom bezpieczną i atrakcyjną przestrzeń do zabawy, ogrodzoną i wyposażoną w sprzęt do zabawy. Dzieci mają wówczas zapewniony stały dostęp do wody pitnej. Dzieci mają zapasowe ubrania dostarczone przez rodziców umożliwiające im wychodzenie na zewnątrz niezależnie od pogody oraz specjalne ubrania do tzw. brudnych zabaw.
2.4 Aranżowanie przestrzeni w sposób estetyczny i spójny z planem opiekuńczo-wychowawczo-edukacyjnym
2.4. Przestrzeń w żłobku jest zorganizowana w sposób umożliwiający wydzielenie poniższych stref zainteresowań dla dzieci:
1. strefa wspólnego czytania, nauki języka angielskiego,
2. strefa zabaw konstruktywnych,
3. strefa zabaw ruchowych, muzycznych, tematycznych.
Pomiędzy wydzielonymi strefami dzieci mogą swobodnie poruszać się i przemieszczać. Wyposażenie w strefach zmieniane jest tak, żeby dzieci mogły powtarzać ulubione zabawy ale nie znudziły się nimi. Możliwość przekształcania przestrzeni następuje w odpowiedzi na aktualne zainteresowania dzieci.
Przestrzeń na zewnątrz instytucji jest zorganizowana w sposób umożliwiający wydzielenie stref zainteresowania dla dzieci:
1. strefa wspólnego czytania,odpoczynku
2. strefa zabaw ruchowych, tematycznych,
3. strefa zabaw z wodą i piaskiem.
2.4.1. W instytucji żłobkowej przestrzeń zorganizowana jest w sposób wpierający autonomię dziecka, w szczególności:
1. pojemniki z materiałami i zabawkami są oznakowane w sposób zrozumiały dla dzieci,
2. materiały i zabawki są usytuowane na wysokości dostępnej dla dzieci,
3. każde dziecko ma miejsce do przechowywania swoich rzeczy oznaczone w sposób widoczny i zrozumiały dla dziecka.
2.4.2. W pomieszczeniach, w których przebywają dzieci, zawsze dostępna jest dla nich woda do picia w każdym momencie w ciągu dnia. Każde dziecko ma swój bidon, co usprawnia sposób dystrybucji i uczy dzieci samodzielności w spełnianiu własnych podstawowych potrzeb.
2.4.3 W pomieszczeniach dla dzieci nie używa się muzyki lub radia jako stałego tła akustycznego. Słuchanie muzyki jest intencjonalne i towarzyszy temu uwaga dzieci. Muzyka wykorzystywana jest jako element zajęć edukacyjnych, wspomagający rozwój motoryczny dziecka, poprawiający jego koordynację ruchową i ogólną sprawność fizyczną.
2.4.4. Wśród materiałów dostępnych dla dzieci w pomieszczeniach i na zewnątrz znajdują się naturalne materiały i przedmioty codziennego użytku. W instytucji opieki przeważają materiały naturalne. Kawałki drewnianych kloców, krążki i inne materiały mają wiele zastosowań i wspierają kreatywność dzieci. Dzieci uczą się najlepiej manipulując i doświadczając z prawdziwymi przedmiotami, dlatego też gromadzone są przedmioty codziennego użytku takie, które nie stwarzają ryzyka np. skaleczenia dziecka. Meble, sprzęty, wyposażenie instytucji wykonane jest z materiałów naturalnych.
2.4.5. W pomieszczeniach dla dzieci możliwa jest regulacja natężenia światła i temperatury w zależności od aktualnych potrzeb dzieci. W pomieszczeniach dominują kolory pastelowe, które działają na dzieci uspakajająco, wpływają na ich emocje a także rozwijają wyobraźnię i kreatywność.
2.5 Adaptacja dzieci odbywająca się w sposób dostosowany do ich indywidualnych potrzeb.
2.5. Adaptacja odbywa się indywidualnie, nigdy w tym samym czasie dla nowo przybyłych dzieci. Instytucja żłobkowa uwzględnia ich indywidualne potrzeby i preferencje, zapewniając komfort i poczucie bezpieczeństwa zarówno dzieciom, jak i ich rodzicom. Zasady adaptacji zawiera Załącznik nr. 7 do Planu OWE.
Wśród personelu są wyznaczone osoby odpowiedzialne za realizację etapów procesu adaptacji:
1. zapoznanie rodziców z zasadami i procedurami, zanim dziecko zacznie uczęszczać do instytucji opiekuna;
2. poinformowanie rodziców, w jaki sposób mogą przygotować dziecko do uczęszczania do instytucji opiekuna;
3. zebranie informacji na temat przyzwyczajeń i potrzeb dziecka, towarzyszących codziennym czynnościom.
3) STANDARD: OBSZAR WSPÓŁPRACY PERSONELU Z RODZICAMI
Cele pedagogiczne, opiekuńcze, wychowawcze i edukacyjne dostosowane do formy sprawowanej opieki
Działania planowane/realizowane w instytucji żłobkowej.
3.1 Określenie zasad i procedur służących zapewnieniu efektywnej komunikacji z rodzicami, mającej na celu współdziałanie w zakresie najlepszego interesu dziecka
3.1. Określono prawa i obowiązki rodziców oraz instytucji żłobkowej dotyczące pobytu dziecka w placówce i zawarto je w Umowie (Złącznik nr. 19 do Planu OWE), którą rodzice podpisują w momencie zapisu dziecka do placówki.
Jasne określenie zasad współpracy między instytucją żłobkową a rodzicami jest niezwykle istotne dla zapewnienia wysokiej jakości usług i uniknięcia nieporozumień. Ponadto daje poczucie bezpieczeństwa i stabilności zarówno rodzicom, jak i instytucji. Jest punktem odniesienia w codziennej współpracy i w sytuacjach wyjątkowych. Umowa zawiera m.in.:
1. zakres usług oferowanych przez żłobek, godziny otwarcia,
2. zasady przyprowadzania i odbioru dziecka, upoważnienia dla osób trzecich,
3. opłaty za pobyt dziecka, terminy płatności, zasady rozliczania nieobecności,
4. zobowiązania instytucji dotyczące opieki, bezpieczeństwa, wyżywienia dzieci,
5. obowiązki rodziców (np. dostarczanie niezbędnych materiałów, informowanie o chorobach dziecka),
6. zasady współpracy, komunikacji między personelem a rodzicami,
7. procedury postępowania w sytuacjach nietypowych (np. choroba, wypadek dziecka),
8. warunki rozwiązania umowy przez każdą ze stron.
3.1.1 Określono sposób zbierania przez personel informacji dotyczących istotnych potrzeb, preferencji, nawyków i umiejętności dzieci.
Do zebrania pierwszych podstawowych informacji o dziecku służy Karta informacyjna (Załącznik nr. 17), którą rodzice wypełniają w momencie zapisu dziecka.
Wzajemna wymiana informacji dotyczących dziecka to podstawa współpracy instytucji z rodzicami. Ważne, żeby nie ograniczać tej komunikacji do spraw higienicznych i żywienia, ale rozszerzyć ją o inne aspekty, takie jak funkcjonowanie dziecka w grupie, jego aktualne preferencje, potrzeby itp. Aby rozwijać nabywanie doświadczeń przez dzieci, opiekunowie, rodzice i dzieci współpracują.
3.1.2. Zapisując dziecko do żłobka rodzice zobowiązani są do zaznajomienia się i podpisania następujących dokumentów:
1. Umowa (zał. nr. 19 do Planu OWE)
2. Karta informacyjna (zał. nr. 17 do Planu OWE)
3. Harmonogram (zał. nr. 1 do Planu OWE)
4. Zasady adaptacji (zał. nr. 7 do Planu OWE)
5. Procedura ochrony danych i wizerunku dziecka (zał. nr. 13 do Planu OWE)
6. Zgoda na wykorzystanie wizerunku dziecka (zał. nr. 14 do Planu OWE)
7. Regulamin (zał. nr. 24 do Planu OWE)
8. Ankieta (zał. nr. 20 do Planu OWE)
3.1.3. Rodzice zobowiązani są do zaznajomienia się z następującymi dokumentami:
1. Wizytówka instytucji dziennego opiekuna (zał. nr. 2 do Planu OWE)
2. Kodeks etyczny (zał. nr. 10 do Planu OWE)
3. Procedura przyjmowania i odbierania dzieci (zał. nr. 12 do Planu OWE)
4. Wskazówki postępowania w przypadku podejrzenia choroby dziecka (zał. nr. 16 do Planu OWE)
5. Plan indywidualnego wsparcia (zał. nr. 18 do Planu OWE)
6. Zasady współpracy z rodzicami (zał. nr. 21 do Planu OWE)
7. Standardy ochrony małoletnich (zał.nr. 23 do Planu OWE)
3.1.4. Określono zasady bieżącej komunikacji z rodzicami.
Bieżąca komunikacja z rodzicami ma charakter obustronny, oparta jest na regularnych i partnerskich kontaktach. Stosuje się poniższe formy wymiany informacji:
1. bezpośrednie rozmowy z rodzicami umożliwiające skuteczną komunikację w sprawach takich jak sprawy porządkowe, organizacyjne lub krótkie informacje ściśle związane z danym dniem (przekazywane na bieżąco przy przyprowadzaniu i odbieraniu dziecka),
2. umawianie spotkań indywidualnych nt. rozwoju dziecka i spraw wychowawczych,
3. organizowanie grupowych spotkań z rodzicami,
4. organizowanie warsztatów i wykładów dla rodziców na tematy związane z rozwojem i wychowaniem dzieci np. z udziałem psychologa rozwoju dziecka,
5. wykorzystanie narzędzi komunikacji elektronicznej np. e-maile, SMS-y, aplikacja żłobkowa.
Instytucja żłobkowa dba o to, żeby rodzice mieli dostęp do informacji (np. poprzez zawieszenie na tablicy w widocznym miejscu) dotyczących:
• godzin otwarcia placówki;
• kontaktu z personelem/dyrekcją;
• numerów alarmowych;
• ramowego rozkładu dnia/harmonogramu dnia;
• informacji o realizacji Planu OWE;
• informacji o zapobieganiu przemocy;
• informacji o procedurach uwag, wniosków i skarg;
• bieżących ogłoszeń dla rodziców;
• prac dzieci.
3.1.5. Określony został system zgłaszania i rozpatrywania uwag, wniosków i skarg.
Sprawnie działający system zgłaszania i rozpatrywania uwag, wniosków i skarg to nie tylko sposób na rozwiązywanie ewentualnych problemów, ale przede wszystkim wyraz otwartości placówki na głos rodziców:
1. rodzice mogą wyrażać swoje obawy, wątpliwości czy zastrzeżenia. Osobą odpowiedzialną za przyjmowanie i rozpatrywanie uwag, wniosków i skarg jest dyrektor placówki
2. składanie uwag, wniosków i skarg może być realizowane w formie ustnej, pisemnej lub mailowo.
Po otrzymaniu skargi dyrektor placówki potwierdza przyjęcie skargi, bada sprawę, wskazuje termin na rozpatrzenie uwagi, udziela odpowiedzi, ewentualne podejmuje działania naprawcze przy zapewnieniu poufności i anonimowości,
3. o działaniach podjętych w wyniku zgłoszonych uwag, wniosków i skarg rodzice zostaną poinformowani w wyznaczonym terminie.
W celu ewaluacji pracy instytucji żłobkowej została opracowana anonimowa ankieta badania satysfakcji rodziców (załącznik Nr.20 do Planu OWE). Pozwala ona poznać perspektywę rodziców, zidentyfikować mocne strony i obszary wymagające poprawy. Wyniki ankiety będą przeanalizowane przez personel i udostępnione rodzicom wraz z informacją o planowanych działaniach doskonalących pracę instytucji.
3.2. Współpraca personelu i rodziców oparta na wzajemnym szacunku i otwartości w celu kształtowania spójnego środowiska rozwoju dzieci.
3.2. Instytucja żłobkowa ma określony system informowania rodziców o realizacji Planu OWE. Wymagania w obszarze współpracy z rodzicami zebrano w dokumencie Zasady współpracy z rodzicami (załącznik nr. 21 do Planu OWE).
3.2.1. Personel organizuje spotkania grupowe z rodzicami minimum raz w roku. Spotkania służą omówieniu spraw dotyczących całej grupy, prezentacji planów i osiągnięć instytucji, podnoszenia kompetencji rodzicielskich rodziców itp. Dodatkowe spotkania grupowe organizowane są w miarę potrzeb, również na wniosek rodziców.
3.2.2. Rodzice są informowani o planowanych spotkaniach (indywidualnych i grupowych) z co najmniej dwutygodniowym wyprzedzeniem.
1. zasady informowania rodziców o planowanych spotkaniach personelu z rodzicami dziecka oraz zasady umawiania opisano w dokumencie, z którym rodzice zaznajamiają się w momencie zapisu do żłobka (załącznik nr. 21 do Planu OWE),
2. rodzice są informowani o planowanych spotkaniach indywidualnych i grupowych z co najmniej dwutygodniowym wyprzedzeniem,
3. informacja przekazywana jest np. poprzez e-mail, ogłoszenie w aplikacji żłobkowej w sekcji ogłoszeń, zaproszenie wręczane każdemu rodzicowi indywidualnie, wywieszenie informacji w instytucji opiekuna na tablicy ogłoszeń,
4. w informacji zawarty jest termin, godzina, miejsce oraz cel spotkania.
3.2.3. Co najmniej raz w roku jest dokonywane badanie satysfakcji rodziców dotyczące panującej atmosfery i relacji rodziców z personelem żłobka. Regularnie prowadzone badanie satysfakcji rodziców to bezcenne narzędzie ewaluacji pracy placówki. Pozwala ono poznać perspektywę rodziców, zidentyfikować mocne strony i obszary wymagające poprawy (załącznik nr. 20 do Planu OWE)
3.2.4. Wyniki badania satysfakcji rodziców są uwzględniane w modyfikacji pracy żłobka. Wyniki ankiety są analizowane przez personel, a wnioski udostępnione rodzicom. Analiza satysfakcji rodziców jest robiona w czasie, w którym instytucja podsumowuje rok i dokonuje ewentualnych zmian na rok następny.
3.3. Tworzenie warunków umożliwiających rodzicom włączanie się w życie żłobka,
3.3. W żłobku jest spisana lista spraw, w których decyzje są konsultowane z rodzicami, podejmowane wspólnie z rodzicami lub podejmowane samodzielnie przez instytucję (załącznik nr. 22 do Planu OWE).
3.3.1. Określono następujące formy uczestnictwa rodziców w życiu placówki:
1. udział w zajęciach otwartych,
2. włączenie się w prace na rzecz instytucji (np. szycie kostiumów na bal karnawałowy),
3. organizacja nieformalnych spotkań integracyjnych dla rodziców i dzieci.
3.3.2. Rodzice mogą zostawiać informacje dla innych rodziców np. na tablicy ogłoszeń.
3.3.3. Określone zasady przebywania rodziców na terenie placówki, obejmujące zasady poruszania się rodziców w pomieszczeniach i na zewnątrz określono w dokumencie dotyczącym współpracy z rodzicami. (załącznik nr. 21 do Planu OWE)
3.4. Tworzenie warunków umożliwiających rodzicom podnoszenie kompetencji rodzicielskich.
3.4. Żłobek udostępnia rodzicom materiały edukacyjne w zakresie wychowania dzieci bez przemocy oraz ochrony ich przed przemocą i wykorzystywaniem. Prewencja przemocy wobec małych dzieci to także edukacja i podnoszenie świadomości rodziców na temat pozytywnych metod wychowawczych. Żłobek aktywnie włącza się w te działania.
3.4.1. Żłobek udostępnia rodzicom materiały informacyjne dotyczące standardów ochrony małoletnich.
Materiały dotyczące ściśle standardów ochrony małoletnich można ściągnąć ze strony Fundacji Dajemy Dzieciom Siłę (www.fdds.pl).
3.4.2. Żłobek wspiera rodziców w nawiązaniu kontaktów ze specjalistami spoza placówki.
W otoczeniu instytucji znajdują się poradnie lub inne instytucje udzielające wsparcia rodzicom, zwłaszcza w sytuacjach problemowych (zdrowie, specjalne potrzeby, problemy wychowawcze, problemy wynikające z kryzysów rodziny). Instytucja opiekuna zbiera informacje o wsparciu i dzieli się nimi z rodzicami. Rodzice, którzy przeżywają trudności mogą zwrócić się do zaufanej osoby z placówki (Dyrektor), która wskaże im możliwości uzyskania pomocy.
3.4.3. Żłobek udostępnia rodzicom inne niż wskazane powyżej materiały dotyczące różnych aspektów rozwoju dzieci. Materiały dotyczące rozwoju dziecka mogą być bardzo różnorodne i dotyczyć wszystkich sfer rozwojowych. Dobór materiałów edukacyjnych będzie wynikać z analizy potrzeb i problemów z jakimi zgłaszają się rodzice. Ponadto przewidziano współpracę ze specjalistami- umożliwienie rodzicom (specjalistom) zamieszczania edukacyjnych materiałów dla innych rodziców. Żłobek informuje rodziców o warsztatach i spotkaniach dotyczących rozwoju i wychowania dzieci organizowanych poza instytucją opiekuna.